Uber, Grab – Kẻ trốn thuế hay đại gia “vung tiền” để tiêu diệt doanh nghiệp Việt?

-

Phải công nhận sự xâm nhập của Grab, Uber vào Việt Nam đã thổi một làn gió mới cho phương thức kinh doanh quá lỗi thời của ngành taxi truyền thống, đòi hỏi các doanh nghiệp Việt phải liên tục đổi mới để cạnh tranh phát triển. Tuy nhiên, sự ca ngợi hết lời mà dư luận đang dành cho hai hãng taxi công nghệ liệu có chính đáng hay không nếu như Grab, Uber liên tục trốn thuế, gây thất thu lớn cho nước nhà, làm xáo trộn thị trường vận tải bằng cách triệt hạ, đẩy doanh nghiệp nước ta vào bờ vực phá sản? Phải chăng chúng ta đã suy nghĩ quá thiển cận?

Grab, Uber có đáng được ca ngợi khi liên tục trốn thuế, gây thất thu lớn cho nước nhà, làm xáo trộn thị trường vận tải bằng cách triệt hạ, đẩy doanh nghiệp nước ta vào bờ vực phá sản?

Một thực tế không thể phủ nhận đó là hiện nay taxi truyền thống đang trong một sân chơi không bình đẳng, bị “trói buộc, siết chặt” bởi rất nhiều quy định, thuế, phí,… : phí kiểm định 1 năm 2 lần, phí khám sức khỏe cho tài xế, phí lập trình giá cước khi xăng tăng giá,…, trong khi đó Uber, Grab chỉ chịu mức thuế chiếm từ 4 – 5 % doanh thu. Khi được hỏi tại sao lại có sự phân biệt đối xử như vậy, đại diện Tổng cục thuế cho biết “do công ty mẹ không ở Việt Nam, không có tư cách pháp nhân tại Việt Nam, không có sổ sách hạch toán tại Việt Nam nên không thể trực tiếp kê khai thuế, buộc phải áp dụng thu thuế của Grab, Uber theo doanh thu”. Rõ ràng cơ chế, quy định pháp luật lỗi thời đã khiến các DN taxi truyền thống chịu sự cạnh tranh không công bằng về điều kiện kinh doanh, thế nhưng không hiểu sao đến nay cơ chế này vẫn chưa được thay đổi.

Điều đáng nói là, mặc dù chỉ áp mức thuế 4 -5% nhưng Tổng cục thuế thậm chí không thu được thuế của Uber trong các năm 2014, 2015 và mặc cho Bộ Tài chính đôn đốc nhưng Uber vẫn chây lỳ, không hoàn thành nghĩa vụ đóng thuế. Mới đây, Cục Thuế TP Hồ Chí Minh buộc phải đưa ra biện pháp mạnh là xử phạt Uber với số tiền 66,68 tỷ đồng vì kê khai sai số tiền thuế. Đối với Grab, Hiệp hội taxi Hà Nội từng thống kê doanh thu năm 2016 của Grab đạt 192 tỷ, báo lỗ 443 tỷ, và vì kinh doanh lỗ nên hãng taxi này không phải nộp thuế thu nhập doanh nghiệp. Tức là, dù Việt Nam đã cung cấp môi trường đầu tư, nhân công giá rẻ, tiền phí của hàng triệu khách hàng nhưng đến nay Uber vẫn không đóng đủ thuế, thậm chí Grab chưa đóng một đồng thuế nào cho nước ta.

Một lý do hàng đầu dẫn tới xu hướng khách hàng Việt thích và chọn đi Grab, Uber đó là rẻ hơn, có nhiều khuyến mãi hơn. Dĩ nhiên, việc đáp ứng nhu cầu đi lại cũng như giá cả phù hợp túi tiền của người dân phải được đặt lên hàng đầu, nhưng cần đặt dấu chấm hỏi rằng: nhờ đâu mà Uber, Grab liên tục tung ra các đợt khuyến mãi, là nhờ nguồn vốn dồi dào hay nguồn thu lợi nhuận khủng? Với sự phát triển mạnh mẽ của Grab như hiện nay thì liệu số tiền báo lỗ 443 tỷ có phải là con số thật hay không? Điều bất thường ở chỗ mặc dù kinh doanh thua lỗ, Grab vẫn không ngừng đầu tư mở rộng kinh doanh tại Việt Nam. Vậy là Grab cố tình báo lỗ để trốn thuế hay doanh nghiệp nước ngoài này sẵn sàng “đốt tiền” để độc chiếm thị trường Việt Nam?

Chúng ta thấy Uber, Grab lớn mạnh, chúng ta dè bỉu, chê cười sự lạc hậu của taxi truyền thống, thế nhưng nghĩ kỹ lại hành động ấy đồng nghĩa với việc chúng ta đang đẩy doanh nghiệp nước nhà xuống vực thẳm và tạo điều kiện cho doanh nghiệp ngoại làm mưa làm gió trên thị trường. Dù rằng sự xuất hiện của Grab, Uber đã góp phần thổi một làn gió mới cho phương thức kinh doanh quá lỗi thời của các doanh nghiệp Việt, thế nhưng nếu nhìn vào tương lai xa chúng ta sẽ thấy nó ẩn chứa nhiều mối đe dọa lớn cho nền kinh tế nước nhà.

Chỉ sau 2 năm Grab và Uber thâm nhập vào thị trường Việt Nam, thị trường cho vay Auto Loan và Car Loan phát triển mạnh nhằm đáp ứng nhu cầu vay mua xe hơi để chạy Grab, Uber. Với một phép tính đơn giản như sau: với 88.000 xe chạy Uber trong đó khoảng 50.000 xe vay tiền từ Ngân hàng với trung bình số tiền vay là 400 triệu/xe, tức là chỉ riêng Uber đã huy động được 20.000 tỷ đồng từ hệ thống Ngân hàng Việt Nam. Tức là chúng ta đang đổ số tiền lớn của nước nhà đầu tư cho sự phát triển của doanh nghiệp ngoại.

Uber, Grab liên tục tung ra các đợt khuyến mãi, là nhờ nguồn vốn dồi dào hay nguồn thu lợi nhuận khủng?

Nếu Uber, Grab phát triển mạnh thì không sao, nhưng với việc hai hãng taxi liên tục vi phạm pháp luật về thuế, Việt Nam bắt đầu đưa ra các cơ chế thắt chặt quản lý đối với Uber, Grab thì trường hợp Uber, Grab bị hạn chế kinh doanh tại nước ta là điều hoàn toàn có thể xảy ra. Trong trường hợp đó, khả năng lớn là sẽ có 50 – 60% khoản vay mua xe Uber sẽ không có khả năng thanh toán khi đến hạn, tức là dự kiến sẽ có trên 10.000 tỷ đồng nợ xấu từ Car Loan treo cổ ngân hàng Việt Nam. Nền kinh tế Việt Nam khi đó sẽ rơi vào vực thẳm hay phát triển nhờ Grab và Uber?

Đối với taxi truyền thống, khi bị Uber và Grab hất văng ra khỏi thị trường sẽ có bao nhiêu tài xế rơi vào cảnh mất kế sinh nhai vì mất việc, Nhà nước sẽ mất một nguồn thu thuế lớn đến mức nào (taxi truyền thống đóng 2.000 tỷ thuế mỗi năm)? Không thể phủ nhận rằng, sự xuất hiện của Grab, Uber tại Việt Nam đã mang lại sự tiện lợi lớn cho hàng triệu người dùng, tạo môi trường cạnh tranh mạnh mẽ thúc đẩy các doanh nghiệp Việt phải đổi mới phát triển, thế nhưng kéo theo nó còn là hàng loạt hệ lụy khó lường: xã hội bị đảo lộn vì tình trạng tranh giành địa bàn, giành giật khách diễn ra phổ biến khiến các ngành chức năng đau đầu và nhiều lần phải ra tay can thiệp? Chưa kể, do bị Grab, Uber hút nghề dẫn tới tình trạng xe hơi tăng cao và lưu thông nhiều, đường xá Việt Nam vốn đã chật hẹp lại càng chật hơn, gây tắc nghẽn nghiêm trọng, an toàn giao thông bị ảnh hưởng,… Tình hình xã hội lẫn kinh tế Việt Nam cũng lao đao từ đó.

Một khi đã độc chiếm thị trường, liệu Uber và Grab có còn tiếp tục giữ mức cước rẻ như vậy hay sẽ liên tục tăng cước để tận thu?

Người dân có quyền lựa chọn và ủng hộ những dịch vụ có cước phí rẻ, thuận tiện cho việc đi lại, nhưng những người quản lý cần phải biết rằng: một khi đã độc chiếm thị trường, liệu Uber và Grab có còn tiếp tục giữ mức cước rẻ như vậy hay sẽ liên tục tăng cước để tận thu? Dòng ngoại tệ mà hai hãng taxi nước ngoài hút hầu bao của hàng triệu khách hàng Việt sẽ đổ đi đâu, một khi đã chảy ra nước ngoài thì doanh nghiệp ngoại có sẵn lòng đóng góp cho sự phát triển kinh tế và xã hội VN hay không?

Nếu như Grab, Uber cạnh tranh một cách sòng phẳng, công bằng, hãy để cơ chế thị trường quyết định. Nhưng nếu hai doanh nghiệp ngoại này bước vào thị trường nội địa với thủ đoạn “lấy thịt đè người”, đốt tiền để tiêu diệt đối thủ thì có xứng đáng được tung hô và ủng hộ hay không? Câu chuyện về Grab, Uber không hề đơn giản là sự đổi mới, nó phức tạp và lắt léo tương tự như hiện tượng “chuyển giá” cũng rất nổi tiếng và kinh điển trong chiến lược kinh doanh của các tập đoàn toàn cầu như Coca, Pepsi, Lotte,…. “Đốt tiền” và “chuyển giá”, liệu chúng ta đã đủ sự chuẩn bị để ứng phó với hai món “đặc sản khó nuốt” đến từ các đại gia toàn cầu ?

(Báo Đất Việt/ Việt Nam Net/ VnExpress)

 

Ý kiến bạn đọc:

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(*)