Ông Dương Công Minh là Tân Chủ tịch Sacombank: Phúc hay Họa?

-

Trước thông tin đại gia Dương Công Minh nhậm chức Chủ tịch HĐQT Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín (Sacombank), nhiều ý kiến hy vọng ông Minh sẽ làm nên “mùa xuân” Sacombank. Thế nhưng, có căn cứ nào cho kỳ vọng này hay không? Là phúc hay họa của Sacombank thì phải xem lịch sử hoạt động và số phận ngân hàng Bưu điện Liên Việt – LienViet PostBank dưới thời “chủ soái” Dương Công Minh ra sao?

Lợi nhuận sụt giảm trong 5 năm liên tiếp

Kết thúc quý I/2016 lợi nhuận trước thuế của Ngân hàng Liên Việt đạt 364,4 tỷ đồng, tăng so với 212 tỷ đồng cùng kỳ năm 2015. Tuy nhiên, soi kỹ kết quả này lại khiến các nhà đầu tư đau đầu đặt câu hỏi về chiến lược kinh doanh của ngân hàng, khi mà phần lớn lợi nhuận đều đến từ lĩnh vực kinh doanh truyền thống – ăn chênh lệch lãi tiền gửi/cho vay chứ không phải từ hoạt động đầu tư (chiếm hơn 40% vốn huy động) của ngân hàng này.

Ông Minh đang tìm kiếm gì ở Sacombank?

Theo báo cáo năm tài chính 2015, Ngân hàng Liên Việt đã dành tới 32,2 nghìn tỷ đồng đầu tư chứng khoán, bằng 42,8% vốn huy động, vượt xa các đối thủ trong ngành khác như ACB (21,9%), EIB (19,4%), SHB (11,6%), SCB (25,5%)… nhưng kết quả lại liên tục nhận về “quả đắng”. Ngoại trừ năm 2014 lợi nhuận đạt 248 tỷ đồng và năm 2015 đạt 11 tỷ đồng, đầu tư chứng khoán 3 năm giai đoạn 2011-2013 khiến Liên Việt lỗ lần lượt -23 tỷ đồng; -14 tỷ; -16 tỷ đồng.

Biểu đồ dưới đây cũng cho thấy, tổng tài sản của Liên Việt PostBank tăng gần gấp đôi trong 5 năm (từ 56.000 tỷ đồng năm 2011 lên 108.000 tỷ đồng năm 2015) nhưng lợi nhuận sau thuế của ngân hàng lại sụt giảm nặng chỉ còn 1/3 (từ 977 tỷ đồng năm 2011 còn 350 tỷ đồng năm 2015).

Tổng tài sản tăng mạnh nhưng lợi nhuận lại giảm không phanh. Ngân hàng Liên Việt dưới thời Dương Công Minh lộ nhiều yếu kém.
Tỷ lệ đầu tư chứng khoán của Ngân hàng Liên Việt cao bất thường, nhưng hiệu quả lại không có. Phải chăng vì các khoản đầu tư này chỉ nhằm rót vốn cho “người nhà” nên không sinh lãi? Và tiền rót vốn chính là tiền gửi của khách hàng tại ngân hàng này.
Số liệu trích từ BCTC của Ngân hàng Liên Việt

Bấy nhiêu trích dẫn như thế cũng đủ để trả lời cho câu hỏi, liệu Ngân hàng Liên Việt có hoạt động hiệu quả dưới sự dẫn dắt của chủ soái Dương Công Minh? Hay ngày càng bết bát? Số phận 60.000 tỷ nợ xấu của Sacombank có khả quan như kỳ vọng? Việc ra đi của Trầm Bê và việc tiếp quản của Dương Công Minh có khiến Sacombank khởi sắc như báo chí đưa tin? Hay chỉ khiến cho tình hình ngân hàng ngày càng tồi tệ?

Nếu cảm thấy chưa đủ căn cứ để trả lời câu hỏi, mời các bạn xem tiếp những thông tin dưới đây.

Sở hữu chéo và ma trận dòng tiền giữa ngân hàng Liên Việt với các công ty “gia tộc họ Dương”

Việc Chủ tịch Tập đoàn Him Lam Dương Công Minh liên tục có động thái thâu tóm và tăng tỷ lệ chi phối Ngân hàng Liên Việt và CTCP Chứng khoán Liên Việt nhiều năm trước khiến nhiều người đặt câu hỏi về mục đích của ông? Phải chăng, ông Minh muốn thông qua Ngân hàng và CTCP Chứng khoán Liên Việt để dùng tiền của dân tài trợ giá rẻ mạt, cũng như bày ma trận dòng tiền thông qua sở hữu chéo (tương tự như cách Hà Văn Thắm Ocean Bank và Bầu Kiên ACB) để rót vốn cho các công ty của gia tộc họ Dương của ông.

Năm 2009, Chủ tịch Dương Công Minh thông qua 2 pháp nhân là Ngân hàng Liên Việt và CTCP Him Lam thâu tóm 55% cổ phần của CTCP Chứng khoán Viettranimex, đổi tên thành CTCP Chứng khoán Liên Việt, tỉ lệ chi phối này tăng lên nhanh chóng và chạm đỉnh 90% tính đến ngày 31/12/2015. Kể từ đó, hàng loạt thương vụ đầu tư mua bán cổ phiếu, thực chất là rót vốn giá rẻ và tăng vốn ảo, giữa Ngân hàng Liên Việt với các công ty “gia tộc” họ Dương diễn ra rầm rộ và trót lọt, dùng lừa chính các nhà đầu tư và qua mặt cơ quan chức năng.

Thực chất hoạt động của Ngân hàng Liên Việt và CTCP Chứng khoán Liên Việt dưới sự dẫn dắt của Dương Công Minh chính là tăng vốn ảo, lừa dối khách hàng và nhà đầu tư để lấy tiền rót vốn cho các công ty gia tộc của đại gia này

Theo đó, hàng chục khoản tiền vài trăm tỷ đồng đã được Chủ tịch Dương Công Minh rót vào các công ty gia tộc dưới hình thức cho vay, Ngân hàng Liên Việt đã sử dụng Cty Chứng khoán Liên Việt như một tổ chức trung gian để rót vốn cho các công ty người nhà, tài sản thế chấp chính là cổ phiếu Ngân hàng Liên Việt. Điển hình là hai công ty TNHH BĐS Việt Phú An thành lập năm 2007 tại TP. HCM với vốn điều lệ 650 tỷ đồng, Chủ tịch HĐQT kiêm TGĐ Dương Công Thuyền cũng chính là Phó TGĐ CTCP Him Lam; và Công ty TNHH H.T.H thành lập năm 2003 do ông Nguyễn Văn Huynh làm TGĐ kiêm Chủ tịch Hội đồng Thành viên, ông Huynh đồng thời là Phó Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Liên Việt từ tháng 7/2011. Năm 2013, H.T.H “ồ ạt” mua 32 triệu cổ phiếu Ngân hàng Liên Việt để nắm giữ 4,954% cổ phần nhà băng này, bản thân ông Huynh hiện sở hữu 0,7% cổ phần tại đây, vợ ông cũng đang sở hữu 0,25% cổ phần ngân hàng này.

Không chỉ dùng làm kho tiền cho công ty người nhà, ông chủ Dương Công Minh còn lợi dụng ma trận sở hữu chéo để tăng vốn cho Ngân hàng Liên Việt, cụ thể, tại năm hoạt động thứ hai (2010), danh mục Nợ phải trả của Chứng khoán Liên Việt tăng mạnh từ 1,6 tỷ đồng lên 715,1 tỷ đồng, chủ yếu là các khoản vay Ngân hàng Liên Việt thông qua phát hành 725 tỷ đồng giá trị trái phiếu – phần lớn được giải thích là tài trợ cho việc Repo cổ phiếu thị trường, trong đó có cổ phiếu của Ngân hàng Liên Việt (LPB).

Tuy nhiên, Báo cáo Tài chính đã kiểm toán năm 2010 lại cho thấy không chỉ dùng để Repo cổ phiếu Ngân hàng Liên Việt (116,4 tỷ đồng), Chứng khoán Liên Việt còn dùng số tiền trên để quay trở lại mua chính trái phiếu của ngân hàng này, với giá trị gần 540 tỷ đồng trong tổng số 2.000 tỷ đồng trái phiếu Ngân hàng Liên Việt phát hành vào ngày 01/04/2010.

Câu hỏi đặt ra là, tại sao Chứng khoán Liên Việt lại vay tiền của Ngân hàng Liên Việt để đầu tư vào cổ phiếu và trái phiếu của chính ngân hàng này? Câu trả lời chỉ có thể là ông Dương Công Minh muốn dùng Chứng khoán Liên Việt để tăng vốn ảo cho Ngân hàng Liên Việt của mình, đánh lừa các cổ đông và nhà đầu tư.

Lỗ nặng do liên quan đến các khoản nợ “người nhà” Him Lam

Không chỉ Chứng khoán Liên Việt, Ngân hàng Liên Việt dưới sự chỉ đạo của chủ soái Dương Công Minh đã liên tục trích lập những khoản dự phòng khủng dành cho các khoản nợ của “người nhà” Him Lam, khiến cả hai doanh nghiệp này lỗ nặng.

Trong 6 tháng đầu năm 2016, doanh thu hoạt động từ các nghiệp vụ chứng khoán tại Chứng khoán Liên Việt đạt 7,8 tỷ đồng, vượt xa cùng kỳ năm 2015 (3,2 tỷ đồng), trong khi chi phí hoạt động từ các nghiệp vụ chứng khoán lại giảm từ 2 tỷ đồng còn 1,2 tỷ đồng.

Nhẽ ra đây đã có thể là 6 tháng kinh doanh thành công của Chứng khoán Liên Việt, nếu chi phí dự phòng các khoản phải thu (nợ xấu) không tăng đột biến từ 21,2 tỷ đồng lên 43,2 tỷ đồng, khiến Chứng khoán Liên Việt (LVS) gánh chịu khoản lỗ 20,2 tỷ, mức cao nhất trong 7 năm hoạt động của công ty. Lỗ lũy kế tính tới cuối quý II/2016 ở mức 38 tỷ đồng.

Vốn chủ sở hữu không ngừng tăng mạnh, nhưng lợi nhuận lại liên tục suy giảm là những gì đã diễn ra tại Ngân hàng Liên Việt dưới sự dẫn dắt của ông Minh

Điều tréo ngoe là phần lớn khoản nợ xấu trên tới từ những cá nhân/công ty có liên quan tới Tập đoàn Him Lam – cổ đông lớn nhất của công ty, và đều phải trích lập 100% trong 6 tháng đầu năm.

Cụ thể, khoản nợ đối với CTCP Him Lam Thủ Đô có nguồn gốc từ năm 2012 đã được LVS trích lập dự phòng toàn bộ trong 6 tháng đầu năm 2016 với giá trị 10,5 tỷ đồng. Him Lam Thủ Đô đang là chủ đầu tư dự án khu nhà ở tại 96-96B Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.

Ngoài ra, LVS còn trích lập toàn bộ 12,5 tỷ đồng khoản nợ đối với ông Dương Minh Hùng, Giám đốc CTCP Đầu tư & Phát triển Sài Gòn (SDI), một đơn vị thuộc Tập đoàn Him Lam, chủ yếu được biết đến với dự án tổ hợp sân golf – khách sạn – nhà ở ‘chết yểu’ Saigon Golf, Country Club and Residences (SGCCR) tại phường An Phú, Quận 2, TP. HCM có tổng đầu tư trên 5.000 tỷ đồng.

Ông Huỳnh Ngọc Huy, cựu Chủ tịch LVS (giai đoạn 2010-2013) cũng nằm trong danh sách trên, và công ty này phải trích lập toàn bộ khoản tạm ứng gần 2 tỷ đồng ‘nằm chết’ trên bảng cân đối kế toán nhiều năm nay.

BCTC còn cho thấy LVS đang ghi nhận khoản nợ khó đòi 9,1 tỷ đồng với Công ty CP Him Lam Hải Phòng – chủ đầu tư dự án Khu đô thị Him Lam Hùng Vương tại quận Hồng Bàng, Hải Phòng; 137 triệu đồng đối với Công ty TNHH Khải Hưng – nơi Phó Chủ tịch HĐQT Ngân hàng Bưu điện Liên Việt Nguyễn Đức Cử đang làm giám đốc.

Tất cả các công ty, ngân hàng trên đều có liên quan tới Tập đoàn Him Lam của vị Chủ tịch danh tiếng Dương Công Minh. Việc những doanh nghiệp này đồng thời có nợ xấu đối với LVS quả thật không bình thường.

2 cổ đông góp vốn lớn nhất vào CTCP Chứng khoán Liên Việt tính tới 30/06/2016 là Ngân hàng Liên Việt (11%) và Công ty CP Him Lam (79%). Đầu tư vào Chứng khoán Liên Việt thua lỗ thì những doanh nghiệp này sẽ phải trích lập dự phòng, đồng nghĩa với lợi nhuận chịu thuế thu nhập doanh nghiệp giảm xuống. Trong khi đó số tiền hàng chục tỉ đồng lại chảy vào các công ty/cá nhân thuộc hệ thống của Him Lam nên bản chất là ông Dương Công Minh không hề mất tiền, nhưng vẫn giảm được thuế thu nhập doanh nghiệp, quả là một mũi tên trúng 2 đích.

Kỳ thị người ngoài, âm mưu biến ngân hàng Liên Việt thành “ngân hàng dòng họ Dương”

Chắc nhiều người chưa quên tháng 06/2016 Hội đồng họ Dương Việt Nam đã phát thông báo tuyển dụng nhân viên dòng tộc làm việc tại LienViet PostBank, được đích thân ông Dương Công Minh – Phó Chủ tịch Hội đồng họ Dương Việt Nam, Chủ tịch HĐQT LienVietPostBank ký xác nhận.

Bản thông báo tuyển dụng “người nhà” của gia tộc họ Dương

Bình luận về thông báo này trên góc độ công tác nhân sự ngành ngân hàng, TS. Nguyễn Trí Hiếu – Chuyên gia tài chính ngân hàng nhận định: “Tiêu chí cùng họ với sếp là chuyện kỳ lạ, khó hiểu”. Với kinh nghiệm công tác quản lý, điều hành ngành ngân hàng gần 40 năm qua tại nhiều quốc gia, chưa bao giờ và ở đâu ông thấy có tiêu chí chọn nhân sự trong ngân hàng theo dòng họ, dù là vị trí công việc đơn giản nhất.

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cũng bày tỏ: “Tôi rất ngạc nhiên vì một công ty cổ phần, là một công ty đại chúng lại có chính sách tuyển dụng cán bộ dựa trên quan hệ họ hàng với Chủ tịch Hội đồng quản trị như vậy. Một công ty đại chúng tuyển dụng cán bộ trước hết phải bảo đảm lợi ích của cổ đông và phải theo tiêu chuẩn tài năng, đạo đức… Nếu tuyển dụng ưu tiên dựa trên tiêu chuẩn không bình thường như vậy, tôi nghĩ hội đồng quản trị của công ty phải lên tiếng, ban kiểm soát phải có trách nhiệm với cổ đông”.

Ngân hàng vốn được xem là ngành nhạy cảm, nòng cốt của bất kỳ nền kinh tế nào, vậy mà ông Dương Công Minh lại muốn thao túng ngân hàng LienViet PostBank – một ngân hàng cổ phần, trở thành “sân nhà” của dòng họ, một ngân hàng gia đình trị, ý đồ như thế nào và mục đích để làm gì? Hẳn nhiều người cũng đoán được.

Với những thông tin vừa cung cấp, liệu các cổ đông, nhà đầu tư Sacombank có dám kỳ vọng vào một “tương lai khởi sắc” dưới sự chỉ huy của chủ soái Dương Công Minh? Liệu Sacombank có vượt qua được khó khăn, xử lý món nợ xấu hơn 60.000 tỷ đồng? Hay tiếp tục là chuỗi mắc xích trong dây chuyền rót vốn giá rẻ, sở hữu chéo của “đại gia đình” Him Lam và gia tộc “họ Dương”, như vết xe đổ mà hiện giờ Ngân hàng Liên Việt đã lún sâu và khó lòng tìm được đường thoát?

(An ninh Tiền Tệ / Báo Chứng Khoán / Đầu tư Chứng khoán)

Ý kiến bạn đọc:

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(*)

  • Tuấn Đỗ

    Chiêu ve sầu thoát xác thôi. Sacombank là ngân hàng lớn tại VN, nguồn lực mạnh hơn nhiều, đương nhiên có cơ hội là ông Minh thâu tóm thôi. Có điều, theo tôi được biết, ông ta k có buông Liên Việt đâu, ngoài mặt vậy thôi nhưng ông vẫn nắm hết ngân hàng này rồi, rồi đây sẽ có thêm nhiều doanh nghiệp ma, sân sau, doanh nghiệp gia tộc của ông này được tài trợ vốn miễn phí. Nên né hai ngân hàng này ra.