Hai bài học đáng suy ngẫm từ Uber, Grab

-

Xe ôm, taxi không phải là 1 nghề mới ở Việt Nam. Bình thường sẽ ít ai quan tâm tới việc có bao nhiêu người đang chạy xe ôm, sống bằng nghề xe ôm, nó chỉ nóng lên khi có sự cạnh tranh gay gắt từ nước ngoài vào. Với cách làm mới, sự minh bạch trong thu nhập, sự văn minh trong thái độ phục vụ và được người dân thích thú khi sử dụng Grab, Uber, ngành xe ôm truyền thống liền mất thu nhập, mất khách hàng, đến lúc nhận ra đã quá muộn. Vậy, từ Uber, Grab chúng ta học được bài học gì?

Kinh doanh truyền thống, thay đổi hay là chết?

Uber, Grap dùng Hệ Thống Định Vị Toàn Cầu (GPS) để áp giá vận chuyển. Chặng nào, lối nào bị kẹt xe, ổ gà, ổ voi, họ áp giá cao sao cho có lời. Đoạn nào trơn tru, ngon ăn, họ áp giá thấp cạnh tranh giành khách. Họ đẩy đoạn kẹt xe, ổ gà cho Taxi Vinasun ôm lỗ vì cách tính giá bình quân. Hiện tượng các tài xế gửi đơn vào lái xe cho hai công ty này tăng đột biến trong thời gian gần đây, và rồi “lợi nhuận lao dốc, Vinasun cắt giảm gần 8.000 nhân viên” là điều hiển nhiên xảy ra và vô phương chống đỡ.

Công nghệ đã làm thay đổi cách mưu sinh của bác tài, mọi người, mọi quốc gia. “Chương trình đánh bắt xa bờ” với những con tàu đồ sộ sẽ phải phá sản vì không định vị được luồng cá. Khoan không đúng lỗ, bỏ của chạy khỏi Venezuela vì không định vị chính xác được túi dầu. Chương trình huấn luyện nghĩa vụ quân sự lăn lê bò tòi, tốn kém, hoang phí tuổi thanh xuân, không hù dọa được Kim Jong-un. Các vũ khí khủng ngốn hết nguồn lực quốc gia cũng không tác dụng vì không định vị được kẻ thù trong tư duy và GPS.

Uber, Grap dùng Hệ Thống Định Vị Toàn Cầu (GPS) để áp giá vận chuyển.

Hiện nay, không chỉ là xe ôm truyền thống, tất cả các ngành nghề kinh doanh khác nếu không áp dụng công nghệ vào lĩnh vực kinh doanh của mình thì trước sau cũng sẽ bị loại khỏi cuộc chơi một cách thê thảm mà thôi. Không định vị được mình thì sẽ không biết làm gì, đi đâu về đâu; không định vị được khách hàng thì sẽ đầu tư dàn trải rồi lên facebook, quăng email chào mời trong vô vọng; không định vị được đất nước mình, dân tộc mình thì sẽ quờ quạng trên con đường “sánh vai với cường quốc năm Châu”. Không định vị được kẻ thù thì “Rút dao chém xuống nước, nước càng chảy mạnh, Nâng chén tiêu sầu, càng sầu thêm” !

“Quyền sở hữu là quyền thiêng liêng”

Uber, Grap đẩy quyền tư hữu xe cho bác tài để họ phải “quý xăng như máu, yêu xe như con” – khai thác cực kỳ hiệu quả. Cách làm hiệu quả của Uber, Grap đã đụng đến vấn đề kinh điển “quyền sở hữu là quyền thiêng liêng”. Quan hệ sở hữu quyết định quan hệ quản lý, chi phối cách quản lý là vấn đề muôn đời đã được bàn kỹ trong Tư Bản Luận của Karl Marx.

 

Khoản lỗ của một số DNNN trong năm 2016

Vinasun có thể đầu tư công nghệ để cạnh tranh với Uber, Grap nhưng đó chỉ là một vấn đề không căn bản. Đẩy được “quyền tư hữu” cho người khai thác sử dụng xe hàng ngày hàng giờ mới là câu chuyện đáng bàn và suy rộng trên bình diện quốc gia. Những hiện tượng đau lòng ngày càng dồn dập diễn ra trên đất nước này có nguyên nhân sâu xa phải chăng là do áp sai quyền sở hữu?

Các tập đoàn kinh tế quốc doanh từng bị phanh phui là các ổ sinh sôi tham nhũng, làm ăn không hiệu quả, mang lại nhiều món nợ khổng lồ cho đất nước. Nó cũng là một trong những nguyên nhân đẩy một số người ra vành móng ngựa với nước mắt ngắn dài. Tòa án đang than quá tải, nhà tù đã quá tải và sẽ ngày càng quá tải – làm giàu cho các chủ ngục qua các đợt ân xá hàng năm. Đường đã kẹt xe và sẽ ngày càng kẹt xe – không ai giải quyết, phải chăng vì chúng ta đã xác lập sai về quyền sở hữu cá nhân, sai về sở hữu doanh nghiệp và sai về quyền sở hữu đất nước?

(Facebook Phạm Văn Hải)

Ý kiến bạn đọc:

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(*)