Coca Cola, ông trùm quảng cáo hay kẻ giết người không dao

-

Từ một doanh nghiệp nhỏ tại Mỹ, Coca-Cola đã vươn ra toàn cầu, có mặt tại hơn 200 quốc gia và vùng lãnh thổ trên thế giới. Để đạt được điều này, Coca đã chi không ít tiền và chất xám để đầu tư cho việc quảng bá thương hiệu. Việc này dĩ nhiên là điều bình thường đối với một doanh nghiệp chân chính, còn với Coca-Cola, những chiến dịch quảng cáo của hãng chỉ cho thấy những trò lố, kiểu kinh doanh “không đẹp” khi lợi dụng niềm tin của người tiêu dùng để kiếm lợi bất chấp gây hại sức khỏe con người, môi trường, thậm chí là phớt lờ nghĩa vụ đóng thuế.

Coca lợi dụng, biến người dùng thành kênh quảng cáo miễn phí

Kể từ khi bắt đầu hoạt động kinh doanh của mình, Coca nhiều lần bị lên án vì những chiến dịch quảng bá thương hiệu đầy tai tiếng của hãng: tờ rơi và áp phích có chứa hình ảnh khiêu dâm tại Úc, cách phiên âm tên thương hiệu khiếm nhã khi chuyển sang tiếng Trung Quốc, trò PR quá lố về “công thức tuyệt mật và bảo tàng lưu trữ công thức tuyệt mật” cho đến chiến dịch H2NO bị người Mỹ chỉ trích vì phi môi trường, thiếu đạo đức,… Sau đây là một số chiêu trò quảng cáo “thất đức” của Coca khiến hãng bị chỉ trích nặng nề.

Vào những năm thập niên 90, một email được phát tán và lan truyền rộng rãi với nội dung cáo buộc Cocacola đã dùng tiền để nộp phạt cho Cục quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ để được phép in lên vỏ lon rằng sản phẩm chỉ chứa 1 calories. Mục đích của việc này là nhằm lừa dối những khách hàng muốn giảm béo, từ đó thúc đẩy doanh thu của hãng. Nhờ “chiến lược gian lận trong quảng cáo”, Coca đã đem lại doanh thu cả tỷ USD cho hãng, bất chấp tình trạng sức khỏe của những bệnh nhân béo phì. Người dùng Mỹ khi đó bị một phen hoang mang trước hành vi gian lận nguy hiểm của Coca lẫn thái độ vô trách nhiệm của Cục quản lý thực phẩm Mỹ.

Năm 2000, Coca đã lên ý tưởng cho một chiến dịch quảng bá mang tên “H2NO”, kêu gọi người Mỹ từ bỏ uống nước lọc tại nhà và chỉ sử dụng các loại nước đóng chai của hãng. Dĩ nhiên, việc này hoàn toàn phụ thuộc vào khả năng truyền đạt của những người bán hàng và càng bán được nhiều sản phẩm thì tiền hoa hồng nhận được sẽ càng cao.

Thực chất, Coca-Cola là một trong những tác nhân gây béo phì và đường huyết

Dường như biết trước được kiểu quảng cáo này sẽ vấp phải sự phản đối gay gắt từ dư luận vì “cạnh tranh không lành mạnh” lẫn coi thường sức khỏe người dùng (vì nước ngọt có ga có hại cho sức khỏe), Coca đã giữ chiến dịch trong vòng bí mật nhưng không may lại bị một nhà thiết kế phát hiện và phanh phui. Một làn sóng phản đối Coca đã nổ ra từ giới khoa học vì cách quảng cáo phản khoa học, phi môi trường, thiếu đạo đức kinh doanh của hãng.

Năm 2014, Coca đã phát động một chiến dịch gây sốt tạo hiệu ứng mạnh đối với người dùng là in tên lên lon Coca Cola. Theo tờ Guardian, chiến dịch đã giúp Coca tăng doanh thu tới 8%, đa phần là giới trẻ. Tuy nhiên, cách quảng cáo này đã sớm bị vạch mặt là lợi dụng sự cảm tính, tâm lý tò mò của người dùng, bất chấp việc gây hại cho sức khỏe của giới trẻ chỉ để tăng doanh thu.

Cần tỉnh táo nhận thức rằng, người hưởng lợi tuyệt đối từ chiêu trò quảng cáo in tên trên lon chính là hãng nước ngọt, còn người dùng thì chỉ nhận được niềm vui và cảm giác sĩ diện trong phút chốc, mà không hề biết mình đang bị lợi dụng trở thành kênh quảng cáo không chính thức và không công cho hãng nước ngọt này. Kết quả là gì, chiến dịch này đã giúp thương hiệu Coca lan tỏa miễn phí khắp mọi nơi, trong đó có Việt Nam.

Coca hút cạn tiền túi của người dân, hút cả tài nguyên mà chẳng nhả một xu bù đắp cho những tổn thất mà Việt Nam đang gánh chịu: ô nhiễm môi trường, bệnh tật, phá hoại đất đai, mùa màng,…

Nhìn một cách tổng quát, hàng loạt các chiến dịch quảng cáo của Coca đều có đặc điểm chung là đặt sức khỏe người dùng bên ngoài tham vọng mục tiêu kinh doanh của hãng. Báo chí từng đưa ra nhiều cảnh báo về tác hại của việc uống nước ngọt có ga: gây tổn hại thận, suy giảm hệ tiêu hóa, béo phì, cao huyết áp,…

Theo Trường Y tế công cộng Harvard, những người uống 1-2 lon nước giải khát có ga mỗi ngày có 26% khả năng phát triển bệnh tiểu đường loại 2, và 184.000 ca tử vong trên toàn cầu mỗi năm là do tiêu thụ đồ uống có ga. Các chuyên gia cho rằng Coca-Cola có thể “so sánh với heroin” do nó kích thích hưng phấn và niềm vui tại trung tâm của não.

Tác hại của Coca thì rất rõ ràng, nhưng hãng chưa từng đưa ra những cảnh báo như vậy cho người dùng, thay vì đó là tìm cách giấu nhẹm. Hiện nay, nhiều sản phẩm độc hại khác trên thị trường như thuốc lá gây ung thư phổi, son môi chứa chì,… đều dán các hình ảnh gây sốc, hoặc các ký hiệu cảnh báo cho người dùng về tác hại đối với sức khỏe, nhằm nhắc nhở người dùng sử dụng trong hạn mức cho phép. Tuy nhiên, với số ca tử vong lên tới 184.000 do tiêu thụ đồ uống có ga mà Coca góp phần lớn, hãng nước ngọt cố tình hoặc cho mình cái quyền xem thường sức khỏe người dùng, chưa một áp phích hay clip quảng cáo, và cả trên sản phẩm của Coca có xuất hiện dòng chữ cảnh báo sức khỏe.

Rõ ràng, đằng sau những thước phim quảng cáo quấn hút, những mánh lới PR xảo trá chính là thứ nước bào mòn sức khỏe ghê gớm, là “kẻ giết người không dao” âm thầm mà nguy hiểm. Để rồi từ những đồng tiền lợi nhuận khủng thu được, Coca không tiếc tiền “chặn họng” truyền thông, những tai tiếng kể trên dần rơi vào quên lãng chỉ sau một thời gian ngắn, người tiêu dùng tiếp tục bị lừa dối từ năm này sang năm khác.

Tại Việt Nam, không chỉ là lừa dối người tiêu dùng, Coca còn liên tục báo lỗ và không nhả một xu tiền thuế thu nhập doanh nghiệp suốt 20 năm đầu tư tại nước ta. “Cách chơi không đẹp” này đã giúp Coca hút cạn tiền túi của người dân, hút cả tài nguyên (đất đai, nước sạch, nhân công giá rẻ,…) mà chẳng mất một đồng tiền bù đắp cho những tổn thất mà quốc gia ta đang phải gánh chịu: ô nhiễm môi trường nghiêm trọng, reo rắc bệnh tật, phá hoại đất đai, mùa màng,…

Tại Việt Nam, không chỉ là lừa dối người tiêu dùng, Coca còn liên tục báo lỗ và không nhả một xu tiền thuế thu nhập doanh nghiệp suốt 20 năm đầu tư tại nước ta

Đáng buồn là, mọi tổn hại mà Coca gây ra đều được người tiêu dùng Việt “dễ dãi” bỏ qua. Câu chuyện Vedan xả thải độc hại bức tử sông Vải từng bị người tiêu dùng Việt tẩy chay đến giờ vẫn chưa thể lấy lại được uy tín và thương hiệu, nhưng không hiểu sao người tiêu dùng Việt nhanh chóng lãng quên nghi án trốn thuế của Coca. Nhờ thủ thuật kinh doanh và cách chuyển giá tinh vi, những hành vi xảo trá của Coca dù chưa bị pháp lý sờ tới nhưng nếu người tiêu dùng có những phản ứng mạnh mẽ hơn nữa, thì có lẽ sự chây lì của Coca đã không kéo dài suốt hơn 20 năm trời.

Cả thế giới đều công nhận sự ma mãnh của Coca trong những chiêu trò quảng cáo thương hiệu, nhưng người ta cũng phải gật gù trước tài lách thuế của hãng không chỉ tại Việt Nam mà còn khắp nơi trên thế giới. Người tiêu dùng Việt Nam trên hết cần nhận thức được rằng, nếu cứ tiếp tục rút hầu bao cho những sản phẩm của Coca, sẽ gây ra một tiền lệ xấu đối với các doanh nghiệp nước ngoài khác, tạo tư tưởng rằng Việt Nam là mảnh đất màu mỡ dễ dàng làm giàu nhờ nhân công rẻ mà chẳng cần đóng thuế, trong khi đó các doanh nghiệp và người dân trong nước lại gánh trên vai trọng trách nộp thuế cho quốc gia. Việc dung túng cho Coca tức là người tiêu dùng đang góp phần phá hoại đất nước.

(Cuộc chiến không đường)

Ý kiến bạn đọc:

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>

(*)